QR kodlarda dört hata düzeltme seviyesi vardır: L yaklaşık yüzde 7, M yaklaşık yüzde 15, Q yaklaşık yüzde 25 ve H yaklaşık yüzde 30 oranında hasarlı veriyi geri kazanabilir. Seviye yükseldikçe kod çizilmeye, kirlenmeye ve kısmi örtülmeye karşı dayanıklı hâle gelir; buna karşılık aynı veri için daha fazla modül gerekir ve desen sıklaşır.

Hata düzeltme nasıl çalışır?

QR kod, asıl verinin yanında Reed-Solomon adı verilen bir yöntemle üretilmiş ek kontrol baytları taşır. Kameranın okuyamadığı modüller olduğunda okuyucu yazılım bu ek baytları kullanarak eksik parçayı hesaplar. Yani kodun bir bölümü silinse bile içerik tam olarak geri getirilebilir.

Burada önemli bir ayrıntı vardır: Yüzde değerleri kod alanının değil, kod sözcüklerinin oranıdır. Hasar tek bir köşede toplanırsa veya konum işaretleri denilen üç büyük kareden biri bozulursa, oran sınırın altında kalsa bile kod okunamayabilir. Bu üç kare kodun yönünü ve sınırlarını belirlediği için hiçbir seviye onların hasarını tam olarak telafi etmez.

L, M, Q ve H arasındaki fark nedir?

SeviyeKurtarılabilir hasarDesen yoğunluğuUygun ortam
L (Low)Yaklaşık %7En seyrekEkranda gösterilen, temiz ve kapalı ortam kodları
M (Medium)Yaklaşık %15SeyrekOfis ve mağaza içi etiketler, menü kartları
Q (Quartile)Yaklaşık %25SıkElle sık temas edilen standlar, depo rafları
H (High)Yaklaşık %30En sıkDış ortam, atölye, yağ ve tozlu alanlar, logolu kodlar

Kod üreten çoğu araç varsayılan olarak M seviyesini kullanır. Bu, iç mekân etiketlerinin çoğu için yeterli bir dengedir. Seviye, kod oluşturma aracının gelişmiş ayarlarında genellikle “hata düzeltme” ya da “error correction” adıyla seçilir; dosya teslim edilmeden önce bu ayarın kontrol edilmesi sonradan yeniden baskı ihtiyacını önler.

Yüksek seviye her zaman daha iyi mi?

Hayır. Aynı web adresini H seviyesinde kodlamak, L seviyesine göre belirgin biçimde daha fazla modül gerektirir. Etiket ölçüsü değişmiyorsa modüller küçülür, kamera kodu çözerken zorlanır ve okuma mesafesi kısalır. Küçük bir ürün etiketinde H seviyesi seçmek, kazandırdığı dayanıklılıktan fazlasını okunabilirlikten götürebilir.

Doğru seçim, etiketin maruz kalacağı hasar türüne bakarak yapılır:

  • Aşınma ve çizilme: Forklift geçen raf kenarları veya sık silinen yüzeylerde Q ya da H tercih edilir.
  • Kir, yağ ve toz: Makine gövdesine yapıştırılan kontrol etiketlerinde H seviyesi ile birlikte koruyucu laminasyon kullanılır.
  • Kısmi örtülme: Kodun ortasına logo veya simge yerleştirilecekse en az Q, tercihen H gerekir.
  • Temiz iç mekân: Masa standı veya ambalaj içi kartlarda M seviyesi hem okunaklı hem yeterince dayanıklıdır.

Seviye ile etiket boyutu birlikte nasıl planlanır?

Seviye seçimi tek başına yapılmamalı, kodun fiziksel ölçüsüyle birlikte değerlendirilmelidir. Pratikte izlenebilecek sıra şöyledir:

  1. Kodlanacak veriyi mümkün olduğunca kısaltın; kısa adres her seviyede daha az modül demektir.
  2. Ortamın getireceği hasara göre hedef seviyeyi belirleyin.
  3. Kodu bu seviyede üretip modül sayısına bakın; tek bir modülün baskıda 0,5 mm’nin altına düşüp düşmediğini hesaplayın.
  4. Modül çok küçülüyorsa önce etiket ölçüsünü büyütmeyi, bu mümkün değilse bir alt seviyeye inmeyi değerlendirin.

Örneğin dar bir kablo etiketinde H seviyesi deseni okunamayacak kadar sıklaştırıyorsa, Q seviyesi ile birlikte daha dayanıklı bir polyester malzeme kullanmak dengeli bir çözüm olur.

Malzeme seçimi hata düzeltmeyi nasıl tamamlar?

Hata düzeltme bir güvenlik payıdır, korumanın kendisi değildir. Dış ortamda UV dayanımlı mürekkep ve laminasyonlu vinil, kimyasal temas olan alanlarda polyester etiket, aşırı aşınma beklenen yerlerde alüminyum veya paslanmaz çelik üzerine lazer kazıma, kodun hasar görme ihtimalini baştan azaltır. Malzeme hasarı önler, hata düzeltme ise önlenemeyen kısmı tolere eder. İki önlemi birlikte planlamak etiket ömrünü uzatır. Kullanım ortamınıza göre seviye ve malzeme önerisi için bizimle görüşebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bir QR kodun hangi seviyede üretildiğini nasıl anlarım?

Seviye bilgisi kodun içinde, konum işaretlerinin yanındaki format alanında saklanır. Bazı okuyucu uygulamalar ve çevrim içi analiz araçları bu bilgiyi gösterir.

Hata düzeltme seviyesi okuma hızını etkiler mi?

Doğrudan etkilemez, ancak seviye yükseldikçe desen sıklaştığı için küçük etiketlerde odaklanma süresi uzayabilir.

Basılı bir kodun seviyesi değiştirilebilir mi?

Hayır. Seviye, kod üretilirken belirlenir. Değiştirmek için kodun yeniden oluşturulup basılması gerekir.